De Papiermolenmoord: hoe die ene keer dat ze alleen naar huis fietste Annet (15) fataal werd

Pauline: ‘We kwamen ook wel eens bij Annet over de vloer. Ik weet nog dat ze zo’n hele grote zolder hadden, die lag in mijn herinnering vol met speelgoed. Als daar iets bij lag wat je mooi vond, dan mocht je dat gerust meenemen.’

‘Annet was echt supersociaal’, zeggen ze. Als er op een schoolreisje in de slaapzaal niet voor iedereen een bed is, en één van haar klasgenootjes noodgedwongen bij de onderwijzers moet slapen, steekt Annet onmiddellijk haar vinger op. ‘Dan slaap ik wel bij jou’, biedt ze aan. Als er tijdens het schaatsen één vriendinnetje niet kan meekomen, laat Annet zich onmiddellijk afzakken. ‘Typisch Annet.’

Als Annet om elf uur nog niet thuis is, slaat haar moeder Alie onmiddellijk alarm

De vier vriendinnen zijn vaak samen. Behalve in de weekenden. ‘Dan zagen we Annet niet, die zat dan met haar familie in hun zomerhuisje aan het Paterswoldsemeer’, zegt Antoinette.

Bianca: ‘Daar gingen wij ook wel eens naartoe, prachtig was het daar. Ze hadden twee bootjes. Een motorboot en een zeilbootje. Gingen we varen. Mocht ik de giek doen.’
Antoinette: ‘En ze hadden een surfplank! Ik heb daar leren surfen.’
Bianca: ‘Annet was ook gek op dieren. Ze had een hondje, een kat, een hamster en vissen.’

Alleen naar huis op de fiets

Aan het Paterswoldsemeer leert Annet ook Klaas* kennen. Met hem krijgt Annet een relatie. Klaas, voetballer bij GRC en dienstplichtig militair, woont aan de Vondellaan in De Wijert in Stad. Op maandag 8 maart 1982, een week na haar vijftiende verjaardag, is Annet op bezoek bij hem.

Normaliter brengt hij haar naar huis, maar dat gaat nu niet. Klaas is geblesseerd geraakt bij het voetballen en kan haar nu niet naar huis fietsen. Geen probleem, zo lijkt het. Vanaf de Vondellaan, langs zwembad De Papiermolen, door het fietstunneltje van de Braillestraat, is het een minuutje of vijf fietsen naar het huis van haar moeder aan de IJsselstraat, hooguit. Dat moet voor deze ene keer te doen zijn.

Annet moet om elf uur thuis zijn en normaal is ze dat stipt. ‘Toen ze niet thuiskwam, sloeg haar moeder Alie dan ook meteen alarm’, zegt haar nichtje Jacqueline. Er wordt onmiddellijk gezocht, door buurtgenoten, politie en de brandweer. Haar fiets wordt snel gevonden. Die ligt een eindje af van het fietspad, in het plantsoen, in de richting van het zwembad. Maar van Annet is aanvankelijk geen spoor te bekennen.

24 keer gestoken
Pas als het de volgende ochtend weer licht is, wordt Annet op de grote zonneweide van zwembad De Papiermolen levenloos gevonden. Ze blijkt op brute wijze om het leven te zijn gebracht. Er is niet minder dan 24 keer met een mes op haar in gestoken.

Annet moet geweldig hebben gevochten. Ze was niet iemand die zich als een mak lammetje liet meevoeren

‘Van de politie’, zeggen haar vriendinnen, ‘hoorden we dat ze daarbij ook alle krasjes op haar vingers meetelden. Daaruit blijkt wel dat ze geweldig moet hebben gevochten. Annet was ook zeker niet iemand die zich als een mak lammetje liet meevoeren.’

Bij haar familie en vriendinnen slaat de moord – uiteraard – in als een bom. Jacqueline: ‘Ik weet nog dat mijn zus Karin zó boos en vastberaden was, dat ze ’s avonds uitdagend gekleed langs De Papiermolen fietste, met een ketting in de aanslag, in de hoop dat ze de dader nog eens tegen zou komen.’

De rector van het Heymans College komt op de dinsdagochtend na de moord Annets klas binnen om te vertellen wat er is gebeurd. De man komt nauwelijks uit zijn woorden en hangt een onsamenhangend verhaal op. Pas als hij na tien minuten afsluit met ‘…En Annet is aan de gevolgen daarvan overleden…’ beseft iedereen dat er een nacht eerder iets verschrikkelijks is gebeurd.

Al op de dag na de moord meldt zich één belangrijke getuige bij de politie. Het is S., een man die woont aan de Couperusstraat in Stad, een straat die evenwijdig loopt aan de Vondellaan. S. wordt later zelfs gehoord onder hypnose, opdat hij nog dieper in zijn geheugen kan graven.

Op het moment dat Annet moet zijn vermoord, laat S. in de buurt van De Papiermolen zijn hond uit. Om 23.18 uur hoort hij in de verder stille nacht een ‘ijselijke gil’. Die moet wel van Annet zijn geweest, concludeert de politie. Vervolgens ziet S. ook nog een man wegfietsen. Op de plek waar die man op zijn fiets stapt, loopt zijn hond nog even uitgebreid te snuffelen, herinnert hij zich.

Ook de vriendinnen van Annet worden gehoord. De politie wil vooral weten of hen in de weken voorafgaande aan de moord nog wat was opgevallen, dingen die in die periode anders dan anders waren. Ze kunnen de politie maar weinig handvatten bieden.

Verdachte te pakken

Het Nieuwsblad van het Noorden schrijft op 15 mei 1985 in een reconstructie dat de politie al vrij snel na de moord een verdachte te pakken heeft. De politie brengt dat echter nooit naar buiten. Het is een jongeman die Annet volgens de krant (goed) kent en die haar die maandagavond even voor elf uur vrijwel zeker bij haar vriend Klaas aan de Vondellaan heeft zien vertrekken.

Onduidelijk is ook waarom de politie deze verdachte weer heeft laten gaan. Had hij een alibi? En wie verschafte hem dat? Niemand die het zoveel jaar na dato met zekerheid kan zeggen. ‘Heeft de politie deze eerdere verdachte niet te snel weer laten lopen?’, vraag het NvhN zich in 1985 af.

Onderzoek muurvast

Het onderzoek naar de moord op Annet van Akkeren komt al gauw muurvast te zitten. Al in juni 1982, dus amper drie maanden na de moord, wordt het rechercheteam ontbonden en het onderzoek gesloten. ‘Ik weet nog goed dat ik dat te horen kreeg. Vond ik niet leuk om te horen’, zegt Annets vriendin Antoinette. Omdat op dat moment ook nog eens de negenjarige Digna van der Roest uit Stad vermist raakt (en naar later zou blijken vermoord), verdwijnt de zaak-Annet van Akkeren uit de publiciteit.

Tot het najaar van 1982. Opnieuw heeft de politie een verdachte te pakken: het is de 21-jarige Gerard G., werkzaam bij de gemeente en woonachtig aan de Couperusstraat. Het verleden van G., die een beetje een outcast is, is niet brandschoon. Hij heeft, met een slok op, al een aantal keren eerder meisjes aangerand. Zijn modus operandi was steeds dezelfde geweest: achter de meisjes aan fietsend had hij hen betast.

Echter, op het moment dat getuige S. op 8 maart rond 23.10 uur zijn hond ging uitlaten, was hij deze G. tegengekomen in het trappenhuis van hun portiekwoning aan de Couperusstraat. G. was toen net thuisgekomen van een vakbondsbijeenkomst. Omdat de ‘ijselijke gil’ acht minuten later werd gehoord door getuige S., en G. dus onmogelijk de moordenaar kan zijn, wordt deze weer heengezonden.

‘Ik heb het gedaan’, bekent G., nadat de politie in 1984 toch weer bij hem terechtkomt

Politie komt terug bij Gerard G.
Dan blijft het weer lange tijd stil. Bijna anderhalf jaar maar liefst, tot maart 1984. Dan komt de politie tóch weer bij Gerard G. terecht. G. wordt verhoord over een andere aanranding en bekent, nadat hij vierentwintig uur in een politiecel heeft gezeten, plotseling dat hij de moordenaar van Annet is. ‘Ik heb het gedaan’, zegt hij.

Is dat een bekentenis onder druk en vermoeidheid geweest? Niet veel later trekt hij zijn bekentenis namelijk weer in. De politie is er niettemin van overtuigd dat G. de dader is. Onderzoeksleider Kasper Doornbusch spreekt in relatie tot de ‘ijselijke gil’ en de vluchtende fietser inmiddels van een ‘dwaalspoor’. G. heeft het gewoon gedaan, klaar. Het Openbaar Ministerie weet vervolgens ook de rechter te overtuigen. Die legt G. in december 1984 een gevangenisstraf op van vier jaar plus tbr (het tegenwoordige tbs).

Dit vonnis volgt ondanks een aantal onduidelijkheden die nooit zijn opgeklaard. Uit veel aanwijzingen denkt de politie namelijk dat Annet en haar moordenaar elkaar moeten hebben gekend. Onder meer twee aan elkaar evenwijdige (fiets)bandensporen wijzen erop dat Annet en de dader naast elkaar het plantsoen in moeten zijn gefietst. ‘Dat zou ze nóóit doen met iemand die ze niet kende’, verklaren bekenden van haar destijds. Gerard G. en Annet kenden elkaar niet.